على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2542
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
سائيده شدن . و كهنه شدن و فرسوده شدن . و پير شدن . و پوسيدن . و گنديدن . و لگد زدن . و زدن . و كوفتن . و حركت دادن و جنبانيدن . و آزار رسانيدن و اذيت كردن و آزردن . و شكنجه كردن . و الحاح كردن . و زور نمودن . و تقاضا كردن . و ابرام نمودن . و خود را در خطر و مهلكه انداختن . و مانده شدن و عاجز گشتن . و ضعيف و ناتوان شدن . و بىجان شدن . و حقارت كردن . و نفرت داشتن . و اندودن . و اندوده شدن . و پشيمان شدن . و افسردن و منجمد كردن . و ناتوان بودن در هنگام نشستن . و منقبض شدن در وقت دراز كشيدن . فرسوده ( far - sude ) ص . پ . بغايت كهنه . و از هم ريخته . و پايمال گرديده . و افسرده شده . فرسى ( fars ) ع . ج . فريس . فرسى ( forsiyy ) ص . ع . منسوب بفرس . فرسيات ( forsiyy t ) ا . ع . امور متعلق بفرس . و كلمات و اصطلاحات فرس . فرسيب ( farsib ) ا . پ . شه تير هنگفت . فرسيدن ( farsidan ) ف ل و م . پ . فرسودن . فرش ( farc ) ا . ع . بساط افگنده و گسترده . ج : فروش . و كشت برگ گسترده . و دشت فراخ . و جاى گياهناك . و منبت عرفط . و شتران ريزه . قوله تعالى : وَ مِنَ الْأَنْعامِ حَمُولَةً وَ فَرْشاً . و خرد و باريك از درخت و هيزم . و حال و اندوه سخت . و گاو . و گوسپند . و ستور كشتنى و خوردنى . و اندك گشادگى در پاى شتر و آن محمود است . و كذب و دروغ . و نام رودبارى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در آن نزول فرمود . فرش ( farc ) م . ع . فرش البساط فرشا و فراشا ( از باب نصر و ضرب ) : گسترد بساط را . و فرش الله الشيئ : پراكنده كرد خداى آن چيز را . و فرش فلان : دروغ گفت فلان . و فرشه امرا : فراخ ساخت كار را جهة آن . و فرش زيدا بساطا فرشا ( از باب نصر ) : گسترد بساط را جهة زيد . و نيز فرش : فراخ شدن سپل شتر به اندازه . و هموارى قدم و پراكندن آن . فرش ( farc ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بساط و هر چيز گستردنى مانند نمد و خالى و حصير و پلاس و جز آن . و فرش باستان و يا فرش خاك : زمين و ارض . و فرش دو رنگ : جهان و روزگار . و زمين . و شب و روز . و فرش عاج : برف كه روى زمين را سپيد كرده بگستراند . و فرش كردن : فرش گستردن و ويشيدن . فرش ( forc ) ا . پ . آغوز و فله و شير نوزائيده . فرش ( farec ) ص . پ . مانده شده و ناتوان شده . فرش ( foroc ) ع . ج . فراش . فرشاح ( ferc h ) ا . ع . زمين پهن و فراخ . و زشت روى كلانسال از زن و ماده شتر . و سمب گسترده مغاك . و ابر بىباران . فرشاد ( farc d ) ا . پ . نام روح و عقل كرهء مريخ . فرشاط ( ferc t ) ص . ع . پاى گشاده نشيننده . فرشة ( ferc t ) ا . ع . هيئت فرش گسترده . يقال : هو حسن الفرشة . فرشتگان ( ferect g n ) پ . ج . فرشته . فرشتگانى ( ferectag ni ) ص . پ . منسوب و متعلق بملائكه . فرشتو ( faractu ) و فرشتوك ( faractuk ) ا . پ . پرستوك . فرشته ( ferecte ) ا . پ . مخلوقى روحانى كه بتازى ملك ( malak ) گويند . و فرشتهء سحاب : ميكائيل . و فرشته صورى : اسرافيل . فرشته تنان ( ferecte - tan n ) ا . پ . روحانيان . فرشته سيرت ( ferecte - sirat ) ص . پ . كسى كه خوى آن مانند فرشتگان باشد . فرشتهگرد ( ferectegerd ) ا . پ . آسمانها . فرشته منش ( ferecte - manec ) ص . پ . آنكه داراى خوى فرشته بود . فرشته وش ( ferecte - vac ) ص . پ . مانا بفرشته . فرشحة ( farcahat ) م . ع . فرشح فرشحة و فرشحى : برجست و با فروهشتگى و نرمى نشسته و رانها را به زمين چسپانيد و فراخ كرد ما بين دو پاى را درصورتىكه ايستاده بود . و فرشح الرجل فى صلوته : بسيار گشاد كرد آن مرد ما بين دو پا را در نماز درصورتىكه ايستاده بود . فرشحى ( farcah ) م . ع . فرشح فرشحة و فرشحى . مر . فرشحة . و گاه بمعنى اسمى هم استعمال مىشود . فرشخ ( farcax ) ا . ع . سكون و آسايش و آرامى ، قيل : اذا احتبس المطر اشتد البرد فاذا مطر الناس كان للبرد فرشخ اى سكون . فرشخة ( farcaxat ) ا . ع . فراخى و گشادى . فرشخة ( farcaxat ) م . ع . فراخ شدن و گشاد شدن . و استعداد داشتن و در قوه داشتن . فرشدة ( farcadat ) م . ع . فرشد فرشدة : پايها را از همديگر دور نهاد . فرشط ( fercet ) ص . ع . پاى گشاده نشيننده . فرشطة ( farcatat ) م . ع . فرشط